Η Παιδοψυχιατρική Εταιρεία Ελλάδος παρακολουθεί με ιδιαίτερη ανησυχία τον δημόσιο λόγο που αναπτύσσεται γύρω από την πρόσφατη υπόθεση της 16χρονης στην Κυψέλη.
Η μονομερής απόδοση ευθύνης στη συγκεκριμένη ανήλικη και την οικογένειά της, όπως συχνά παρατηρείται στον δημόσιο διάλογο, απομακρύνει την κοινωνική σκέψη από τα βαθύτερα και πολυπαραγοντικά αίτια της βίας. Παράγοντες όπως η φτώχεια, η ανεργία, ο κοινωνικός αποκλεισμός, οι ανισότητες, αλλά και η χρόνια υποστελέχωση και αποδυνάμωση των κοινωνικών και εκπαιδευτικών υπηρεσιών καθώς των υπηρεσιών ψυχικής υγείας, συνιστούν κρίσιμες συνθήκες μέσα στις οποίες αναπτύσσονται και εκδηλώνονται βίαιες ή δυσλειτουργικές συμπεριφορές στους εφήβους.
Η εστίαση στο άτομο, χωρίς ταυτόχρονη ανάδειξη των συστημικών αδυναμιών πρόληψης, έγκαιρης παρέμβασης και στήριξης, όχι μόνο δεν συμβάλλει στην κατανόηση του φαινομένου, αλλά ενισχύει τον στιγματισμό και τον κοινωνικό αποκλεισμό ανηλίκων που βρίσκονται σε κατάσταση ευαλωτότητας.
Για μία ακόμη φορά, η Παιδοψυχιατρική Εταιρεία Ελλάδος καλεί τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης να επιδείξουν αυξημένη ευθύνη, αποφεύγοντας την προβολή ή διαρροή στοιχείων της προσωπικής ζωής της ανήλικης, καθώς και κάθε αναπαραγωγή αφηγημάτων που προσβάλλουν την προσωπικότητα, την αξιοπρέπεια και το δικαίωμά της στην προστασία. Η δημοσιότητα αυτού του είδους μπορεί να έχει σοβαρές και μακροχρόνιες επιπτώσεις στην ψυχική υγεία ενός εφήβου.
Η Εταιρεία μας υπογραμμίζει την ανάγκη για:
- Άμεση προστασία της 16χρονης, με σεβασμό στα δικαιώματα του παιδιού και διασφάλιση της ψυχικής της φροντίδας.
- Ουσιαστική στήριξη της οικογένειάς της, μέσα από κοινωνικές και ψυχοκοινωνικές υπηρεσίες, χωρίς στιγματισμό ή ενοχοποίηση.
- Άμεση προστασία της 14χρονης που τραυματίστηκε, καθώς και της οικογένειάς της. Η ανήλικη που υπέστη την επίθεση χρειάζεται συνθήκες ασφάλειας, φροντίδας και ψυχοκοινωνικής υποστήριξης, μακριά από τη δημόσια έκθεση, την αναπαραγωγή λεπτομερειών του τραυματισμού της ή τη μετατροπή της σε αντικείμενο τηλεοπτικού και διαδικτυακού θεάματος.
- Ψυχοκοινωνική υποστήριξη των μαθητών και μαθητριών του σχολείου, οι οποίοι επηρεάζονται συλλογικά από το γεγονός, καθώς και των εκπαιδευτικών.
- Ενίσχυση του ίδιου του σχολείου με δομές ψυχικής υγείας, πρόληψης της βίας και διαχείρισης κρίσεων, ώστε να μπορεί να επιτελεί τον παιδαγωγικό και προστατευτικό του ρόλο.
Η βία στους εφήβους δεν είναι μόνο ατομικό φαινόμενο· είναι κυρίως κοινωνικό σύμπτωμα. Η αντιμετώπισή της απαιτεί συλλογική ευθύνη, επιστημονική τεκμηρίωση, ψυχραιμία και, κυρίως, φροντίδα για τα παιδιά και τους εφήβους μας.
